BBG HFD04

Punctuatie - leestekens

In gedrukte teksten van het Griekse NT komen verschillende leestekens voor. Een comma in een zin en een punt aan het einde van een zin, zijn vergelijkbaar met een comma en punt in een Nederlandse zin.
Afhankelijk van de gebruikte teksteditie heeft een hoge punt de betekenis van een punt-comma, van een vraagteken of van een dubbele punt.
In sommige tekstedities wordt een punt-comma gebruikt, waar het Nederlands een vraagteken heeft.
Op internet staan ook edities waarin punctuaties zijn aangepast zo zijn op biblehub.com in de TR versie vraagtekens toegevoegd.

Voorbeelden
Enkele voorbeelden uit verschillende tekstedities.

Joh.1:1 TR editie 1894
Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος, καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ λόγος.
In het begin was het woord, en het woord was bij God, en het woord was God.
Opmerking. In het Grieks staat ‘…, en God was het woord’. De gebruikte naamvallen maken duidelijk dat ‘het woord’ hier het onderwerp van de zin is.

Joh.1:21 (NA1913)
καὶ ἠρώτησαν αὐτόν Τί οὖν; σὺ Ἡλείας εἶ; καὶ λέγει Οὐκ εἰμί. Ὁ προφήτης εἶ σύ; καὶ ἀπεκρίθη Οὔ.
En zij vroegen hem: Wat dan? bent u Elia? en hij zei ik ben het niet. Bent u de profeet? En hij antwoordde: nee.
Opmerking. In de Griekse tekst hier ontbreekt een leesteken als inleiding op de directe rede, in de vertaling wordt een dubbele punt ingevoegd.

Joh.1:36 (NA28)
καὶ ἐμβλέψας τῷ Ἰησοῦ περιπατοῦντι λέγει· ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ.
En toen hij Jezus zag lopen, zei hij: Zie, het Lam van God!
Opmerking. In deze Griekse tekst wordt de hoge punt als dubbele punt gebruikt (inleiding directe rede).

Conclusie. Let bij het gebruik van een Griekse grondtekst op de wijze waarop leestekens in de betreffende uitgave worden gebruikt.

Apostrof

Bij een combinatie van een voorzetsel of een voegwoord dat eindigt op een klinker gevolgd door een woord dat begint met een klinker, wordt de slotklinker van het eerste woord weggelaten en vervangen door een apostrof. Dit wordt elisie genoemd.
Voorbeeld: ἀπο αἰῶνος —> ἀπ’ αἰῶνος (van eeuwigheid).

Accenten

Het Grieks kent drie accenten. Oorspronkelijk vooral bedoeld om toonhoogte aan te geven, nu vooral geïnterpreteerd als klemtoonteken.

Tabel 2
Accenten in Grieks

Accent	Naam (Latijn)	Naam	Voorbeeld	Vertaling
´	acutus	accent aigu	λόγος	woord
`	gravis	accent grave	τὸ	het
~  of   ῀	circumflexus	accent circonflex	τοῦ θεοῦ	van God

Lettergrepen

Er zijn regels voor verdelen van een woord in lettergrepen, zie BBG 4.5. In het algemeen geldt dat regels lijken op wat in het Nederlands gebruikelijk is, verdelen in lettergrepen op basis van taalgevoel is veelal afdoende.